Przejdź do treści
Malard PrzeprowadzkiWyceń

Co zrobić z rzeczami po zmarłym i kiedy

Żaden przepis nie każe czekać z rzeczami bliskiej osoby. Od dnia śmierci należą one do spadkobierców, a przy kilku spadkobiercach o każdej rzeczy decydują razem. Poniżej piszemy, skąd to wynika, bo rodzina słyszy zwykle sprzeczne rady: że trzeba odczekać, że nie wolno ruszać, że należy od razu.

Czyje są te rzeczy od dnia śmierci

Kodeks cywilny odpowiada na to w trzech krótkich przepisach. Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców z chwilą jego śmierci (art. 922). Spadek otwiera się w chwili śmierci (art. 924) i w tej samej chwili spadkobierca go nabywa (art. 925). Nie trzeba czekać na postanowienie sądu ani na notariusza, żeby rzeczy należały do spadkobierców, bo te dokumenty tylko to potwierdzają.

Jeśli spadkobierców jest kilku, do rzeczy ze spadku stosuje się przepisy o współwłasności (art. 1035). Na rozporządzenie rzeczą wspólną, czyli na przykład na jej sprzedaż albo oddanie, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli (art. 199). Przy wywiezieniu całego wyposażenia mieszkania rozsądnie przyjąć tę samą zasadę. Najprostsza forma zgody to krótka wiadomość albo kartka podpisana przez wszystkich, z listą rzeczy, które zostają.

Terminy z tradycji i terminy z przepisów

Czterdzieści dni, rok żałoby, „do pierwszej rocznicy”. Te granice mają swoje źródła w wierze i w zwyczajach rodzinnych. Czy je uszanować, decydują bliscy. Żaden przepis ich nie wprowadza.

Przepisy wyznaczają za to inne terminy i to one zwykle decydują o tempie porządków. Na przyjęcie albo odrzucenie spadku jest sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o swoim powołaniu (art. 1015). Kto w tym czasie milczy, przyjmuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Drugi termin wyznacza mieszkanie. Jeśli zmarły wynajmował lokal, w najem wstępują osoby bliskie, które stale z nim mieszkały: małżonek, dzieci i kilka innych osób wymienionych w art. 691. Jeśli takich osób nie ma, najem wygasa. Wtedy właściciel lokalu chce go z powrotem i to on, a nie kalendarz żałoby, wyznacza datę opróżnienia.

Spis inwentarza, zanim cokolwiek zniknie

Przy przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza za długi zmarłego odpowiada się tylko do wartości majątku ustalonej w wykazie albo w spisie inwentarza (art. 1031). To ograniczenie przepada, jeśli spadkobierca podstępnie pominie w wykazie albo nie poda do spisu przedmiotów należących do spadku. Mieszkanie opróżnione przed spisem utrudnia ustalenie, co w nim było.

Są dwie drogi. Wykaz inwentarza sporządza sam spadkobierca i składa go w sądzie albo u notariusza (art. 636³ Kodeksu postępowania cywilnego). Spis inwentarza sporządza komornik na podstawie postanowienia sądu spadku, a wniosek można też złożyć wprost u komornika (art. 637 i 637¹). Przy obu drogach pomaga to samo: zdjęcia każdego pomieszczenia i lista rzeczy zrobione przed porządkami.

Gdy w rodzinie jest spór, pośpiech ma jeszcze jeden skutek. Każdy, kto uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, może wystąpić do sądu o zabezpieczenie spadku, jeśli rzeczom grozi usunięcie albo nieusprawiedliwione rozporządzenie (art. 634 i 635). Sąd może wtedy na przykład spisać ruchomości i oddać je pod dozór (art. 636).

Od czego zacząć porządki

Kolejność ma znaczenie, bo pierwsze dwa kroki chronią to, czego nie da się odtworzyć.

  1. Dokumenty i klucze

    Zanim cokolwiek trafi do worka, zbierz w jedno miejsce wszystkie papiery: umowy, wyciągi, akty notarialne, polisy, listy i klucze. W szufladach z pozoru pełnych drobiazgów leżą zwykle właśnie one.

  2. Rzeczy o wartości i pamiątki

    Biżuteria, zegarki, zdjęcia, listy, odznaczenia. Odłóż je osobno i zapisz, co jest. O tym, kto co weźmie, rozmawia się później, razem z pozostałymi spadkobiercami.

  3. To, co zostaje w rodzinie

    Meble i sprzęty, które ktoś z rodziny chce zatrzymać, dobrze oznaczyć od razu. Kolorowa taśma albo kartka na drzwiach szafy oszczędza pomyłek w dniu wynoszenia.

  4. Reszta

    Ubrania, naczynia, książki, zużyte meble i sprzęt. Część da się oddać, część trzeba wywieźć. Każda z tych grup ma w Warszawie swoją drogę.

Dla każdej grupy z ostatniego kroku mamy osobny przewodnik. Ubrania opisujemy w artykule o tym, gdzie oddać albo wyrzucić ubrania w Warszawie. Meble mają swój tekst o tym, gdzie wyrzucić stare meble, a telewizory, lodówki i drobny sprzęt opisuje artykuł o elektrośmieciach.

Jak to wygląda u nas

Piszemy ten poradnik jako firma, która opróżnia mieszkania w Warszawie i okolicach, także po śmierci bliskiej osoby. Zwykle w tle jest termin, który wyznaczył ktoś inny, i mało czasu. To, co ma zostać, jedzie pod wskazany adres albo do przechowania. Resztę wynosimy i ładujemy, a wywóz i utylizację zlecamy firmie z uprawnieniami. Co zostaje, ustalamy przy wycenie, a rozdzielamy na miejscu według Twoich wskazówek.

Jeśli rodzina nie jest jeszcze zgodna co do podziału, powiedz o tym przy wycenie. Wtedy wynosimy tylko to, co wskażesz, a resztę zostawiamy na miejscu. Więcej o samej usłudze na stronie opróżniania mieszkań.

Częste pytania

Ile czasu po śmierci nie wolno ruszać rzeczy zmarłego?
Przepisy nie wyznaczają takiego terminu. Czterdzieści dni, rok żałoby i podobne granice pochodzą z tradycji i z wiary, a nie z prawa. Prawo mówi co innego: od chwili śmierci rzeczy należą do spadkobierców, więc o ich losie decydują oni, a przy kilku spadkobiercach wszyscy razem.
Kiedy można wyrzucić ciuchy po zmarłym?
Wtedy, kiedy rodzina jest na to gotowa i zgadza się co do tego. Ubrania, które nadają się jeszcze do noszenia, można oddać zamiast wyrzucać, do kontenerów na tekstylia albo organizacjom, które zbierają używaną odzież. Zużyte przyjmuje w Warszawie PSZOK.
Czy powinno się nosić ubrania po zmarłej osobie?
To decyzja rodziny i jej przekonań, bo przepisy tej sprawy nie dotyczą. Dla jednych noszenie swetra po ojcu jest sposobem pamiętania, dla innych jest nie do zniesienia. Obie postawy są w porządku.
Czego nie wolno robić z rzeczami zmarłego?
Z punktu widzenia prawa dwóch rzeczy. Jeśli spadkobierców jest kilku, nie sprzedawaj ani nie oddawaj rzeczy bez zgody pozostałych, bo są one wspólne. I nie pomijaj przedmiotów w wykazie albo spisie inwentarza: podstępne pominięcie odbiera ograniczenie odpowiedzialności za długi spadkowe.
Kto sporządza spis inwentarza po zmarłym?
Komornik. Wniosek można złożyć w sądzie spadku, który wydaje postanowienie o spisie, albo bezpośrednio u komornika. Prostszą drogą jest wykaz inwentarza, który spadkobierca sporządza sam i składa w sądzie albo u notariusza.
Czy spis inwentarza chroni przed długami?
Sam spis nie. Chroni przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a spis albo wykaz wyznacza granicę tej ochrony. Za długi odpowiada się wtedy tylko do wartości majątku, która w nich wyszła. Jeśli spadkobierca nie złoży oświadczenia w ciągu sześciu miesięcy, przyjmuje spadek właśnie w ten sposób.

Jeśli potrzebujesz pomocy przy opróżnieniu

Nazywamy się Malard. Wystarczy adres, piętro, informacja o windzie i termin, do którego mieszkanie ma być puste. Resztę ustalimy spokojnie przez telefon.

Albo napisz, oddzwonimy z wyceną

Wolisz zadzwonić? +48 505 484 611

Napisz na WhatsAppie

Twoje dane wykorzystamy wyłącznie po to, żeby przygotować wycenę i oddzwonić, a jeśli zostawisz e-mail, wysłać Ci potwierdzenie zgłoszenia. Nie wysyłamy reklam i nie przekazujemy ich nikomu poza firmami, które nam technicznie pomagają. Szczegóły i Twoje prawa: polityka prywatności.

Wyceń to